پایان نامه ارزیابی عملکرد HSE/شمع‌زنی در HSE

شمع‌زنی (shoring)

شمع‌زنی یا شمع‌کوبی به مهیا ساختن سیستمی پشتیبان برای دیواره‌های ترانشه گویند که برای محافظت از حرکت خاک، تسهیلات زیرزمینی، جاده‌ها و زیربناها به‌کار می‌رود. شمع‌بندی یا مهارگذاری هنگامی به کار می‌رود که شیبدارکردن دیواره‌های جانبی ترانشه یا گودال به واسطه عمق برش، از حداکثر شیب مجاز تجاوز نماید. سیستم شمع‌زنی تشکیل شده از تیرهای عمودی (تخته یا فلز)، تیرهای افقی (تخته یا فلز)، بست‌های مقاوم و انواع آن عبارتند از شمع‌زنی تخته‌ای، شمع‌زنی هیدرولیک و شمع‌زنی پنوماتیک. (نصر آزادانی, و غیره 1388)

2-3-5-1-6) حفاظ گذاری (shielding)

حفاظ گذاری دو گونه استفاده دارد :

  1. جعبه‌های ترانشه : اولین گزینه محافظتی در برابر فروریختگی‌ها می‌باشد که در شکل 2-4 نشان داده شده است.
  2. مدل ترکیبی : ترکیبی است از جعبه‌های ترانشه و شیبدارکردن و پله بندی

پله بندی (Benching)

در این روش نوع خاک، نسبت عرض به ارتفاع دیواره مورد پله بندی را تعیین می‌کند

سایر موارد

سایر ملاحظاتی که در ایمنی حفاری و گودبرداری باید مورد توجه قرار گیرند، عبارتند از :

  • از نزدیک شدن ماشین آلات سنگین به گودال‌ها ممانعت به عمل آید.
  • ضایعات و نخاله‌های گودبرداری باید حداقل در فاصله 2 فوت از لبه گودال قرار گیرند.
  • تجمع گاز تحت کنترل بوده و موتورهای احتراق داخلی از محل خاک برداری دور نگه داشته شوند.
  • علائم نشان دهنده و نرده‌های حفاظ کانال در اطراف آن نصب گردند.
  • محدوده‌ای را با توجه به نوع خاک گودبرداری تعیین نموده و از نزدیک شدن تجهیزات و وسایل به لبه‌های آن جلوگیری نمود.
  • باید برای کلیه کارگران شاغل در گودبرداری تجهیزات حفاظت فردی اعم از کفش ایمنی، ماسک تنفسی متناسب با شرایط کار و دستکش یا پوشش حفاظتی دست مهیا گردد.
  • معاینات دوره‌ای کارگران باید در هر سال یک‌بار انجام پذیرد.
  • امکانات استحمام باید در محل‌های خروجی حوزه حفاری، مهیا شود. (هر 6 کارگر یک دوش آب گرم و سرد)
  • در مواردی که کارگران در محیط‌های مرطوب فعالیت می‌نمایند پیمانکار مکلف به تهیه کفش یا چکمه‌های لاستیکی و دستکش غیر قابل نفوذ متناسب با کار می‌باشد.
  • پیمانکار مکلف است به وسیله مسؤولین فنی خود کلیه وسایل استحفاظی را مرتبا بازرسی، تعمیر و یا تعویض نماید تا حفاظت کارگران در محیط‌های حفاری شده پیوسته تأمین گردد.
  • امکانات کمک‌های اولیه که در دسترس سریع باشد باید فراهم شود .
  • زمین مورد نظر از لحاظ استحکام دقیقاً مورد بررسی قرار گیرد .
  • موقعیت تاسیسات زیر زمینی از قبیل کانال‌های فاضلاب، لوله کشی آب، گاز، کابل های برق، تلفن و غیره که ممکن است در حین انجام عملیات گودبرداری موجب بروز خطر و حادثه گردند و یا خود دچار خسارت شوند، باید مورد شناسایی قرار گرفته و در صورت لزوم نسبت به تغییر مسیر دائم یا موقت و یا قطع جریان آن‌ها اقدام گردد .
  • درصورتی‌که عملیات گودبرداری و حفاری احتمال خطری برای پایداری دیوارها و ساختمان‌های مجاور در برداشته باشد، باید از طریق نصب شمع، سپر و مهارهای مناسب و شروع عملیات، ایمنی و پایداری آن‌ها تامین گردد. (اداره‏بهداشت،ایمنی‏ومحیط‏زیست‏وزارت‏نفت 1384)

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

ایجاد ساختاری برای ارزیابی عملکرد HSE پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی (با مطالعه موردی پیمانکاران سازمان مهندسی و عمران شهر تهران))